STAP-budget gestopt: dit zijn de alternatieven om je opleiding te betalen
Het STAP-budget (de subsidie van €1.000 waarmee je zelf een opleiding kon betalen) is sinds 2024 verdwenen. De laatste aanvraagronde was op 15 november 2023. Daarmee verviel de bekendste regeling waarmee werkenden en werkzoekenden zónder tussenkomst van hun werkgever konden bijscholen. Goed nieuws: er zijn nog steeds meerdere manieren om je opleiding op afstand betaalbaar te maken. In deze gids zetten we ze op een rij, met de actuele voorwaarden voor 2026.
Snel antwoord: Er is geen directe vervanger die het STAP-budget één-op-één opvolgt. De belangrijkste alternatieven zijn het levenlanglerenkrediet (lenen tegen lage rente via DUO), de SLIM-subsidie (via je werkgever in het mkb), het UWV-scholingsbudget (voor werkzoekenden), een O&O-fonds uit je sector, en studiekosten- of ontwikkelbudget via je cao of werkgever.
Waarom is het STAP-budget gestopt?
Het STAP-budget (Stimulans ArbeidsmarktPositie) was een persoonlijk scholingsbudget van €1.000 per jaar, aan te vragen via UWV. De regeling kampte met fraude, snel uitverkochte rondes en kritiek dat het geld niet altijd bij de juiste doelgroep terechtkwam. Het kabinet besloot daarom te stoppen: de laatste aanvraag kon op 15 november 2023, en sinds 2024 bestaat de regeling niet meer. Een deel van het vrijgekomen budget is verschoven naar de SLIM-regeling.
Let op: ook de oude fiscale scholingsaftrek (opleidingskosten aftrekken in je aangifte inkomstenbelasting) is eerder al afgeschaft. Die werd destijds juist vervangen door het STAP-budget. Een persoonlijke belastingaftrek voor scholing is er voor de meeste mensen dus niet meer.
De alternatieven in één overzicht
| Regeling | Voor wie | Vorm | Indicatie |
|---|---|---|---|
| Levenlanglerenkrediet (DUO) | Iedereen < 57 jaar, erkende mbo-bol/hbo/wo-opleiding | Lening (terugbetalen) | Tot ca. €13.005 per jaar (hbo/wo, studiejaar 2025-2026) |
| SLIM-subsidie | Werknemers in het mkb (aanvraag via werkgever) | Subsidie | Max. €25.000 per tijdvak voor de werkgever |
| UWV-scholingsbudget | Werkzoekenden met uitkering (WW, WGA, WIA) | Vergoeding | Tot ca. €5.000 |
| O&O-fonds | Werknemers in sectoren met een fonds (cao) | Vergoeding | Verschilt per sector |
| Ontwikkelbudget / studiekosten | Werknemers, afhankelijk van cao/werkgever | Werkgeversbudget | Verschilt per cao |
Hieronder per regeling de details.
1. Levenlanglerenkrediet (DUO): lenen tegen lage rente
Het levenlanglerenkrediet (LLLK) is de meest toegankelijke optie als je zélf een erkende opleiding wilt betalen. Je leent het les- of collegegeld bij DUO en betaalt het later terug. Het is dus geen gift, maar de voorwaarden zijn gunstig.
- Voor wie: je bent jonger dan 57 jaar bij de start en je hebt geen recht (meer) op reguliere studiefinanciering.
- Welke opleidingen: alleen een erkende opleiding op mbo (bol), hbo of wo-niveau bij een erkende onderwijsinstelling.
- Hoeveel: voor hbo en universiteit kun je in studiejaar 2025-2026 tot €13.005 per jaar lenen (voor het les-/collegegeld). Wordt een deel door je werkgever betaald, dan leen je alleen het resterende deel.
- Rente: in 2026 is het rentepercentage 2,33% (jaarlijks vastgesteld).
Dit is vooral interessant voor een meerjarige opleiding zoals een hbo thuisstudie of een erkende mbo-opleiding op afstand. Controleer de actuele voorwaarden altijd bij DUO.
2. SLIM-subsidie: via je werkgever (mkb)
De SLIM-regeling (Stimuleringsregeling Leren en ontwikkelen In het Mkb) is grotendeels in de plaats gekomen van het STAP-budget. Belangrijk verschil: je vraagt het niet zelf aan, maar je werkgever doet dat.
- Voor wie: werknemers (en soms stagiairs) bij een mkb-bedrijf.
- Hoeveel: de werkgever kan tot €25.000 per tijdvak aanvragen om personeel op te leiden of om te scholen.
- Budget 2026: er is in 2026 ongeveer €71,9 miljoen beschikbaar. Individuele aanvragen voor het tijdvak 2026 kunnen doorgaans vanaf eind mei tot eind december worden ingediend.
Tip: vraag je leidinggevende of HR of jouw werkgever van SLIM gebruikmaakt. Het kan een groot deel van je opleidingskosten dekken. Actuele voorwaarden staan bij Uitvoering Van Beleid (SZW).
3. UWV-scholingsbudget: voor werkzoekenden
Heb je een uitkering en is een opleiding nodig om weer aan het werk te komen? Dan kan het UWV-scholingsbudget uitkomst bieden.
- Voor wie: mensen met een uitkering van UWV (zoals WW, WGA of WIA) binnen een re-integratietraject.
- Hoeveel: tot ongeveer €5.000 vergoeding.
- Voorwaarde: de opleiding moet aantoonbaar nodig zijn om betaald werk te vinden, praktisch en direct toepasbaar zijn, en bij voorkeur opleiden voor een kansrijk beroep.
- Hoe: je vraagt het aan via je werkadviseur bij UWV.
Let op: de losse "scholingsvoucher" is niet meer vrij aan te vragen, behalve voor mensen die vanuit de langdurige zorg een WW- of IOW-uitkering hebben. Check je situatie bij UWV. Twijfel je welke richting kansrijk is? Lees onze gids over omscholen via afstandsonderwijs.
4. O&O-fonds van je sector
Veel branches hebben een eigen opleidings- en ontwikkelingsfonds (O&O-fonds), gefinancierd vanuit de cao. Daaruit worden opleidingen voor werknemers in die sector (deels) betaald, denk aan techniek, zorg, transport of de bouw.
- Voor wie: werknemers in een sector met een O&O-fonds.
- Hoe: kijk in je cao of vraag het na bij je vakbond of werkgever. De vergoeding en voorwaarden verschillen per fonds.
5. Ontwikkelbudget en studiekostenvergoeding via je cao of werkgever
In steeds meer cao's staat een individueel ontwikkelbudget (IOB): je werkgever reserveert per jaar een bedrag per medewerker dat je (in overleg) vrij mag besteden aan scholing. Daarnaast bieden veel werkgevers een studiekostenvergoeding als de opleiding nuttig is voor je functie.
- Voor wie: werknemers, vaak met een minimum aan dienstjaren of uren per week.
- Let op: aan een studiekostenvergoeding zit soms een terugbetalingsregeling als je binnen een bepaalde periode uit dienst gaat. Lees de voorwaarden goed.
Vraag het gewoon: een opleiding die jou én je werkgever sterker maakt, wordt vaker (mee)betaald dan je denkt.
Woon je in België?
De bovenstaande regelingen zijn Nederlands. Werk of woon je in Vlaanderen, dan gelden andere, vaak gunstige regelingen:
- KMO-portefeuille: subsidie voor zelfstandigen en ondernemingen.
- Vlaamse opleidingscheques: voor werknemers.
Bekijk het volledige plaatje op onze subsidiepagina.
Welke regeling past bij jou?
- Werkende met een meewerkende werkgever → vraag naar SLIM, je ontwikkelbudget of een studiekostenvergoeding.
- Werkende die het zelf wil betalen → het levenlanglerenkrediet voor een erkende mbo/hbo/wo-opleiding.
- Werkzoekend met uitkering → het UWV-scholingsbudget via je werkadviseur.
- Werknemer in een sector met een fonds → check je O&O-fonds.
Geen idee waar te beginnen? Vergelijk eerst vrijblijvend het aanbod aan online opleidingen en kies daarna de financiering die bij jouw situatie past.
Veelgestelde vragen
Komt het STAP-budget terug?
Daar zijn op dit moment geen concrete plannen voor. De middelen zijn deels verschoven naar de SLIM-regeling, die via werkgevers loopt. Houd voor de zekerheid de officiële kanalen (UWV en de Rijksoverheid) in de gaten.
Wat is het beste alternatief als ik mijn opleiding helemaal zelf betaal?
Voor een erkende meerjarige opleiding (mbo-bol, hbo of wo) is het levenlanglerenkrediet meestal de gunstigste optie: je leent tegen lage rente bij DUO en betaalt pas later terug. Voor kortere cursussen kijk je beter naar je werkgever of cao.
Kan ik SLIM-subsidie als particulier aanvragen?
Nee. SLIM verloopt altijd via de werkgever (mkb). Wil je er gebruik van maken, bespreek het dan met je leidinggevende of HR.
Is het levenlanglerenkrediet gratis geld?
Nee, het is een lening die je terugbetaalt, maar tegen een lage rente (2,33% in 2026) en met gunstige terugbetaalvoorwaarden. Het verlaagt de drempel, maar het is geen subsidie.
Geldt dit ook voor een opleiding op afstand?
Ja. Of je nu klassikaal of via afstandsonderwijs studeert, maakt voor deze regelingen geen verschil, zolang de opleiding (en bij het levenlanglerenkrediet de instelling) erkend is.
Veranderen deze bedragen en regels?
Ja, subsidiebedragen en voorwaarden worden jaarlijks aangepast. Controleer vóór je aanvraag altijd de actuele informatie bij de officiële bron (DUO, UWV, Uitvoering Van Beleid).